Մեր մեծերի փորձը, կամ «Մեզ ի՞նչ ա եղել որ….»

Շատ-շատ եմ լսում նման մտքեր՝ մենք, որ երեք ամսականից խավիծ ու մաննի ենք կերել, կամ ծնված օրվանից կովի կաթ ու սոկեր խմել, մեզ ի՞նչ ա եղել որ, կամ՝ էս հարյուր տարի էր դրանք օգտակար էին, հիմա դարձան վնա՞ս, կամ՝ բա որ վնաս էր, մեր ծնողները ինչի՞ էին մեզ տալիս, թե՞ սովետի բժշկությունը ավելի վատն էր, քան հիմա, ես հիմիկվա բժիշկներին, ինտերնետի ապուշ հոդվածներին չեմ էլ հավատում…

Փորձենք որոշ չափով տալ պատասխաններ, ու հասկանալ, թե առհասարակ ինչպես ու ինչի հիման վրա է զարգանում բժշկությունը:

Փորձենք հերթով պատասխանել բոլոր հարցերին:

Նախ՝ ❓«մեզ ի՞նչ ա եղել որ» : Հավատացեք շատ բան է եղել, իհարկե վերը նշված մթերքները թունավոր չեն, որ մեր օրգանիզմին հասցրած վնասը միանգամից երևար, հակառակ դեպքում դրանք ուղղակի կարգելվեին, ոչ թե ծնողներին խորհուրդ կտրվեր ժամանակից շուտ, կամ հաճախակի չտալ բալիկներին: Հա, մենք ողջ ենք մնացել, շատերը նաև առողջ, բայց…… Իհարկե կարող է ցավոտ հնչի, բայց բժշկության զարգացման մեջ շատ մեծ դերակատարում ունի ստատիստիկան, փորձարկումները, ու բժիշկները ունենալով մեր ու մեր ծնողների հիվանդությունների պատմությունները, իմանալով, թե որ երկրում, որ սննդամթերքն են հաճախակի օգտագործում ու տվյալ երկրում ի՞նչ հիվանդություններ են գերակշռում, հետագայում փորձեր դնելով, գալիս են հետևությունների…. Ու տվյալ մթերքների, ու շատ ու շատ մթերքների վնասակարությունը պարզվել է մեր փորձով: Վստահ եմ, եթե ոչ բոլորը, գոնե մեզանից շատերը ունեն երիտասարդ ծանոթներ, ովքեր ունեն գաստրիտ, մարսողական խնդիրներ, բարձր խոլեստերին և այլն, և այլն…… Սրանց ու էլի շատ հետևանքների առաջացումը մեծ հավանականություն ունի նախորդ սերունդների փորձը անտեսելու, և նույն սխալները կրկնելու դեպքում…. Իսկ հարցին, թե՝ ❓ «բա որ վնաս էր, մեր ծնողները ինչի՞ էին մեզ տալիս», պատասխանեմ՝ բա ի՞նչ տային: Եթե այսօր կարող ենք դդումը, դդմիկը, բրոկոլին կամ ծաղկակաղամբը բլենդել ու տալ անատամ բալիկին, մեր ծնողները դրա հնարավորությունը ուղղակի չունեին, հետևաբար գտնում էին մթերքներ, որոնք հնարավոր կլիներ տալ անատամ երեխային- կաթ 🍪 փշրած պեչենիով ու մեղրով, հյութ, խավիծ, իսկ բժիշկներն էլ չունենալով հետազոտությունների արդյուքներ, ուղղակի չգիտեին տվյալ մթերքների վնասակարության մասին: Բայց էս դարում, ունենալով անսահման հնարավորություններ մեր բալիկներին առողջ սնունդ տալու, իմաստը ո՞րն է բալիկին վնաս տալով կշտացնել:

Աշխարհը բացահայտելու ճանապարհը. համեմունքներ (hամեմունքների կիրառությունը մանկական սննդում)

Հեղինակ` Գոհար Ստեփանյան

Հավելյալ սնուցումը սկսելուց հետո՝ փոքրիկի համար սկիզբ է առնում աշխարհը նորանոր համերով և բույրերով բացահայտելու գայթակղիչ և տևական շրջանը: Երեխաների սնուցման արդի մոտեցումները հանդուրժող, իսկ առավել հաճախ՝ խրախուսող են բնական համերի շտեմարան համեմունքների հանդեպ: Կյանքը բառիս բուն իմաստով համով-հոտով դարձնող այս հրաշագործներն այսօր շատ կարևորվում են նաև ամենափոքրերի սնուցման գործում: Կան մշակույթներ, որոնք ավանդաբար էլ վաղ են սկսում համեմունքներով հարուստ ուտեստ առաջարկելը երեխաներին: Հնդկաստանում, Առաջավոր Ասիայի և Լատինական Ամերիկայի երկրներում մանկական սնուցումն աչքի է ընկնում համային բազմազանությամբ: Պետք է ենթադրել, որ մենք՝ հայերս, ևս ավանդաբար չենք խուսափել փոքրիկների սնունդը համեմելուց՝ հաշվի առնելով համեմունքների առատությունը մեր կենցաղում: Continue reading

Զեյթուն – գնացք :)

olive-01Այսօր մեր հին նկարների մեջ այս նկարը գտա ու հիշեցի, որ վերջերս մամաներից մեկը նոր մտքեր էր հարցնում երեխային երեկոյան կերակրելու համար:

Իմ երեխաները շատ էին սիրում հաց-կարագ-զեյթուն 🙂 Այ այս նկարի նման, ամեն մեկի համար “իր չափի” վագոնիկներ էի սարքում, հետո գնացքի նման իրար հետևից շարում էինք ու հավեսով ուտում էին: Ես էլ եմ շատ սիրում, փորձեք, ձեզ էլ դուր կգա 🙂  Continue reading

Խելացի մայրիկ, առողջ բալիկ /Հավելյալ սնունդ

Կարծում եմ աշխարհի բոլոր մայրիկներն էլ շատ են ուզում, որ փոքրիկը մեծանա ժամ առ ժամ, րոպե առ րոպե: Կյանքի հատկապես առաջին շրջանում երեխայի նորմալ աճն ու զարգացումը կախված է ճիշտ և լիարժեք սննդային ռեժիմից:

balikԲոլորիդ կյանքում էլ, սիրելի՛ մայրիկներ, գալիս է մի պահ, երբ մայրական կաթն արդեն սկսում է երեխային չհերիքել, նա համառորեն այլ բան է փնտրում, և այստեղ օգնության է գալիս հավելյալ սննդով կերակրելու գաղափարը, որի հետ էլ բազմաթիվ խնդիրներ: Որոշ մայրիկներ մտածում են հատեցին վեց ամսականի շեմը, կարելի է երեխային սնել ամեն տեսակ ուտելիքով և հեշտացնել իրենց գործը, բայց պետք է նշեմ, սիրելի՛ մայրիկներ, որ մինչև երեք տարեկան երեխաների թե՛ ֆիզիկական, թե՛ մտավոր զարգացումն իսկապես կախված է երեխայի սննդակարգից և Ձեզնից, թե ինչքան հետևողական կլինեք Դուք տվյալ հարցում: Continue reading

1 տարեկան երեխայի սննդակարգ

Բոլոր մայրերն էլ ցանկանում են ամեն ինչ տալ իրենց բալիկներին, որպեսզի նրանք մեծանան ԱՌՈՂՋ: Այս գրառումս կցանկայի նվիրել 1 տարեկան երեխայի սննդակարգին: Ինչպես պետք է սնվի այս հասակի երեխան, որպեսզի ստանա լիարժեք սնունդ:

Չկարգավորված սննդակարգը կարող է խնդիրների պատճառ դառնալ, ուստի պետք է իմանալ, թե ինչով կարելի է կերակրել 1 տարեկան երեխային և ինչ չի կարելի տալ նրան:
Continue reading

Պատրաստում ենք ինքներս (կաթնաշոռ, մածուն, յոգուրտ)

Սիրելի մայրիկներ, ովքեր սիրում են իրենք պատրաստել երեխաների համար, այլ ոչ թե գնել խանութի կասկածելի կաթնամթերքը, ապա իմ բաղադրատոմսերը հետևյալն են`

ԿԱԹՆԱՇՈՌ

Կաթնաշոռ պատրաստելու եղանակները բազմազան են: Պետք է կաթը թթվացնել, որպեսզի այն կտրվի: Եթե դուք պատահաբար մոռացել եք կաթը դնել սառնարան և այն թթվել է կամ կաթը եփելուց կտրվում է, մի վհատվեք, դուք ունեք հիանալի հումք կաթնաշոռ պատրաստելու համար:  Կա երկու հիմնական մոտեցում, կաթը հնացնել և թթվացնել թթուներով:
Continue reading

Հավելյալ սնունդ

Ուզում եմ խոսել ինձ այդքան շատ մտահոգող հավելյալ սնունդի մասին ու ներկայացնել սննդակարգ:  Շատ տեղերում բերվում են ընդհանուր օրինակներ, ես կփորձեմ ավելի կոնկրետ չափաբաժիններով և օրվա հատվածներով գրել: Ինչ տալ, երբ և որքան: Ավելացնեմ նաև, որ ներկայացվող սննդակարգը հարմար է կրծքով սնվող երեխաների համար: Արհեստական կերակրվող երեխաների պահանջները այլ են, ցավոք չեմ տիրապետում, սակայն ներկայացվող սխեման օրինաչափական է:
Continue reading

Готовим сами (часть I )

ЖЕЛТОК КУРИНОГО ЯЙЦА, СВАРЕННОГО ВКРУТУЮ

 Как правильно сварить яйцо

Свежее куриное яйцо хорошо вымойте под проточной водой и положите в кипящую воду. Варите на слабом огне 15 минут с момента закипания, затем остудите. Очистите и отделите желток от белка. Протрите желток через ситечко или хорошо разомните ложкой и давайте вместе с пюре или разведенным молоком.

Continue reading