Մեր մեծերի փորձը, կամ «Մեզ ի՞նչ ա եղել որ….»

Շատ-շատ եմ լսում նման մտքեր՝ մենք, որ երեք ամսականից խավիծ ու մաննի ենք կերել, կամ ծնված օրվանից կովի կաթ ու սոկեր խմել, մեզ ի՞նչ ա եղել որ, կամ՝ էս հարյուր տարի էր դրանք օգտակար էին, հիմա դարձան վնա՞ս, կամ՝ բա որ վնաս էր, մեր ծնողները ինչի՞ էին մեզ տալիս, թե՞ սովետի բժշկությունը ավելի վատն էր, քան հիմա, ես հիմիկվա բժիշկներին, ինտերնետի ապուշ հոդվածներին չեմ էլ հավատում…

Փորձենք որոշ չափով տալ պատասխաններ, ու հասկանալ, թե առհասարակ ինչպես ու ինչի հիման վրա է զարգանում բժշկությունը:

Փորձենք հերթով պատասխանել բոլոր հարցերին:

Նախ՝ ❓«մեզ ի՞նչ ա եղել որ» : Հավատացեք շատ բան է եղել, իհարկե վերը նշված մթերքները թունավոր չեն, որ մեր օրգանիզմին հասցրած վնասը միանգամից երևար, հակառակ դեպքում դրանք ուղղակի կարգելվեին, ոչ թե ծնողներին խորհուրդ կտրվեր ժամանակից շուտ, կամ հաճախակի չտալ բալիկներին: Հա, մենք ողջ ենք մնացել, շատերը նաև առողջ, բայց…… Իհարկե կարող է ցավոտ հնչի, բայց բժշկության զարգացման մեջ շատ մեծ դերակատարում ունի ստատիստիկան, փորձարկումները, ու բժիշկները ունենալով մեր ու մեր ծնողների հիվանդությունների պատմությունները, իմանալով, թե որ երկրում, որ սննդամթերքն են հաճախակի օգտագործում ու տվյալ երկրում ի՞նչ հիվանդություններ են գերակշռում, հետագայում փորձեր դնելով, գալիս են հետևությունների…. Ու տվյալ մթերքների, ու շատ ու շատ մթերքների վնասակարությունը պարզվել է մեր փորձով: Վստահ եմ, եթե ոչ բոլորը, գոնե մեզանից շատերը ունեն երիտասարդ ծանոթներ, ովքեր ունեն գաստրիտ, մարսողական խնդիրներ, բարձր խոլեստերին և այլն, և այլն…… Սրանց ու էլի շատ հետևանքների առաջացումը մեծ հավանականություն ունի նախորդ սերունդների փորձը անտեսելու, և նույն սխալները կրկնելու դեպքում…. Իսկ հարցին, թե՝ ❓ «բա որ վնաս էր, մեր ծնողները ինչի՞ էին մեզ տալիս», պատասխանեմ՝ բա ի՞նչ տային: Եթե այսօր կարող ենք դդումը, դդմիկը, բրոկոլին կամ ծաղկակաղամբը բլենդել ու տալ անատամ բալիկին, մեր ծնողները դրա հնարավորությունը ուղղակի չունեին, հետևաբար գտնում էին մթերքներ, որոնք հնարավոր կլիներ տալ անատամ երեխային- կաթ 🍪 փշրած պեչենիով ու մեղրով, հյութ, խավիծ, իսկ բժիշկներն էլ չունենալով հետազոտությունների արդյուքներ, ուղղակի չգիտեին տվյալ մթերքների վնասակարության մասին: Բայց էս դարում, ունենալով անսահման հնարավորություններ մեր բալիկներին առողջ սնունդ տալու, իմաստը ո՞րն է բալիկին վնաս տալով կշտացնել:

Ասկարիդոզ, Լյամբլիոզ: Ամենատարածված մակաբույծները երեխաների շրջանում

Ամեն տարի մոտ 0.8 միլիարդ մարդ ամբողջ աշխարհում հիվանդանում է ասկարիդոզով, որոնց գերակշիռ մասը կազմում են երեխաները: Վարակի հիմնական պատճառ են հանդիսանում կեղտոտ ձեռքերը, վատ լվացված սնունդը, ինչպես նաև ասկարիդի ձվերով պատահականորեն վարակված տնային գործածության իրերը: Աղիքներում հայտնված ասկարիդի հարսնյակն անցնում է արյան մեջ,  4-րդ օրը հայտնվելով լյարդում, այնուհետև վարակվելուց 1-2 շաբաթ անց արյան շրջանառության փոքր շրջանով հասնում է ալվեոլներ: Բարդ դեպքերում, եթե թոքեր են հասնում մեծ քանակությամբ ասկարիդներ, հիվանդի մոտ զարգանում է էոզինոֆիլային թոքաբորբ: Ասկարիդի հարսնյակն ալվեոլներում զարգանում է 3 շաբաթվա ընթացքում: Այդ ընթացքում հազի միջոցով անցնելով վերին շնչուղիներ, հայտնվում են բերանի խոռոչում, որտեղից էլ կուլ տալու հետևանքով արդեն բարակ աղիք: Ասկարիդները կարող են տարածվել օրգանիզմում հասնելով տասներկումատնյա աղիք, լյարդ, ենթաստամոքսային գեղձ:

Continue reading

Ռախիտ

Ռախիտը ներկայացված է ոսկրերի փափկացումով կամ թուլացումով, որը առաջանում է վիտամին Դ երկարատև անբավարարությամբ:

Վիտանին Դ նպաստում է աղիներից կալցիումի և ֆոսֆորի ներծծմանը: Վերջինիս անբավարարությունը բերում է ոսկրերում կալցիումի և ֆոսֆորի մակարդակների պահպանման դժվարությանը, որից և առաջացնում է ռախիտ: Continue reading

Հեմանգիոմա

Հեմանգիոման հանդիսանում է ծննդաբերական նշան, որը հաճախ ներակայացված է որպես կարմիր էլաստիկ մակերեսով գնդիկ և իրենից ներկայացնում է մաշկի հավելյալ անոթների կուտակում: Այն մեծանում է կյանքի առաջին տարվա ընթացքում, այնուհետև ժամանակի ընթացքում ցուցաբերում է փոքրացման ուղղվածություն: Երեխան, որը կյանքի առաջին տարվա ընթացքում ունենում է հեմանգիոմա, սովորաբար 10 տարեկան հասակում ունենում է միայն տեսանելի մաշկային հետք: Այն կարող է տեղակայաված լինել ամենուր, սակայն սովորաբար հայտնաբերվում է դեմքի, գլխի, կրծքավանդակի և մեջքի շրջանում:

Continue reading

Կրծքով կերակրում

photo_238

 

Ակումբի անդամ Աննա Վրթանեսյանը այսպիսի օգտակար գրառում է արել ֆեյսբուքյան խմբում կրծքով կերակրման մասին:

Մեծ քննարկում գնաց կաթի ավելացնելու հետ կապված։ Շատ օգտակար և լրիվ անօգուտ խորհուրդներ տրվեցին։ Ես էլ սկսեցի քոմենթ գրել, ու հասկացա, որ մի հոդված ստացվեց։ Երկու երեխա եմ կրծքով կերակրել մեկին մինչև 2 տարեկան, մյուսին 2.5: Հիմնվելով անձնական փորձի վրա և բազմաթիվ կարդացած հոդվածների աշխատեմ փորձի փոխանակում կատարել, հուսով եմ օգտակար կլինի։ Continue reading

Սեռական կյանքն ու երեխաների անվերջ «ինչուները»

Սեռական դաստիարակությունն սկսվում է ավելի վաղ, ցանկանում եք այդ, թե ոչ։ Աովորաբար գոյություն ունի այն կարծիքը, թե սեռական դաստիարակությունը դպրոցում լսած դասախոսություն է կամ լուրջ խոսակցություն տանը՝ ծնողների հետ։ Սա չափազանց նեղ մոտեցում է դեպի սեռական դաստիարակության պրոբլեմը։ Իր ամբողջ կյանքի րնթացքում երեխան տեղեկանում է կյանքի զանազան երևույթների մասին։ Եթե երեխաներն այդ մասին չիմանան ազնվորեն, ապա կտեղեկանան անառողջ ճանապարհով։
Continue reading

Հիվանդ երեխայի խնամք: Մրսածություն

Մամաներ ջան, մտածում եմ կարելի է քննարկել հիվանդ երեխայի խնամքի մանրամասնություններ, քանի որ առաջիկա ամիսների ընթացքում երեխաների հիվանդանալու հավանականությունը բավականին բարձրանում է:
Երբ աղջիկս հիվանդ էր, ոչ միայն ուշադիր խնամքի կարիք ուներ, այլև դարձել էր դյուրագրգիռ ու քմահաճ։ Շատ երեխաներ այդ օրերին ավելի շատ փաղաքշանք, ջերմություն ու կարեկցանք են պահանջում։
Որոշ երեխաներ հիվանդ ժամանակ սրտխառնոց են ունենում, հարկավոր է թաս ունենալ սենյակում։ Որպես օրենք, փսխումները, սրտխառնոցը դեռ հիվանդություն չեն, քանի որ երբեմն դրանց պատճառր հիվանդությունը չէ. այլ նյարդային գրգռվածությունը։ Ուրիշ բան, երբ փսխումները հաճախակի են, ուժեղ և առաջացնում են օրգանիզմի ջրազրկում, դրանք կարող են շատ վտանգավոր հիվանդության ախտանիշներ լինել։
Continue reading

Պատվաստումներ

Մամաներ ջան, որոշել էի մեկ այլ թեմայի մասին խոսել, բայց երեկ ֆեյսբուք սոցիալական կայքում պատվաստումների մասին լայնածավալ քննարկումներից հետո որոշեցի քննարկումը տեղափոխել այստեղ: Նախ մի փոքրիկ տեղեկատվություն պատվաստումների մասին ( չեմ նշելու ոչ հիվանդանոցի, ոչ բժշկի, ոչ էլ պատվաստանյութ արտադրող ֆիրմայի անուն):
Երկու դար առաջ պատվաստումների հիմքը դրեց Զեները` բնակչությանը բնական ծաղկից փրկելու համար։ Պատվաստումը ինֆեկցիոն հիվանդությունների դեմ սպեցիֆիկ պատվաստանյութերի ներմուծման միջոցով ակտիվ իմունիտետի ստեղծելն է։ Երեխաների շրջանում կանխարգելիչ պատվաստումները համաճարակների դեմ պայքարի հիմնական միջոցներն են։
Continue reading